سرویس اجتماعی – رسانه نهضت اجتماعی جوانان آقای طلوعی، فعال اجتماعی، با حضور در برنامه زنده شبکه قرآن به مناسبت تشییع و بدرقه «شهید ایران»، به تشریح الگوهای نوین مشارکت مردمی و رسالت جوانان در رویدادهای بزرگ اجتماعی پرداخت.
به گزارش پایگاه خبری نهضت اجتماعی جوانان، این گفتگو با تمرکز بر «نظریه حرکت عمومی و اجتماعی مردم» و چگونگی تبدیل حضور تودهای به ساختارهای پایدار اجتماعی برگزار شد که مشروح آن در ادامه تقدیم میشود:
۱. بازتولید شبکه اجتماعی اربعین در جغرافیای ایران
آقای طلوعی با اشاره به سنت میزبانی عراقیها در اربعین، از شکلگیری یک پدیده اجتماعی مشابه در داخل کشور خبر داد. به گفته وی، آیین بدرقه اخیر توانسته است همان ساختار اجتماعی و پیوند دلی اربعین را در شهرهای بزرگ بازتولید کند:
- تجهیز ظرفیتهای مردمی: کلانشهرهای تهران، قم و مشهد به مأمن و میعادگاه زائرانی از سراسر کشور تبدیل شدهاند.
- شکلگیری اتمسفر اجتماعی: این حضور میلیونی، صرفاً یک تجمع مناسکی نیست؛ بلکه یک شبکه اجتماعی پویا، همدل و منسجم را حول محور بدرقه پیکر امام شهیدمان ایجاد کرده است.
۲. مدیریت مردمی؛ فراتر از بوروکراسی دولتی
این فعال اجتماعی با تأکید بر اینکه جوهره اصلی حرکتهای بزرگ، «اجتماعی بودن» و برخاسته بودن آنها از متن مردم است، مرز میان وظایف حاکمیتی و مسئولیتهای مردمی را تفکیک کرد:
- نقش نهادها (پشتیبانی و تسهیلگری): دستگاههای دولتی و مجموعهها باید در خدمت زیرساختها، روانسازی ترافیک و هدایت کلان باشند.
- نقش مردم (تصدیگری و مدیریت): لایه اصلی مدیریت، اجرا و روح حاکم بر این آیین بدرقه باید کاملاً «اربعینگونه» و در دستان خود مردم باشد. عدول از این مدل، حرکتهای اجتماعی را به برنامههای صلب اداری تبدیل میکند.
۳. لزوم احیای نقش اجتماعی زنان و خانوادهها
طلوعی با نقد نگاههای تقلیلگرایانهای که حضور مردم را به بسترهای خاص محدود میکنند یا مدام در حال انذار و ایجاد هراس هستند، خواستار باز شدن میدان برای ارکان اصلی جامعه شد:
«اصل موضوع این است که در این رستاخیز عظیم اجتماعی — که شاید بزرگترین آیین مشایعت یک پیکر در تاریخ باشد — حضور پرشور زنان، خواهران بزرگوار و فرزندان بسیار حیاتی است. جامعه باید بستر را برای حضور فعال و بااطمینان خانوادهها فراهم کند.»
۴. مدل دفاع مقدس؛ الگوی موفق «نقشسپاری به آحاد جامعه»
در این بخش، به نظریه امام شهید در دهه نود پیرامون بازتعریف نسبت فرد با رویدادهای اجتماعی پرداخته شد. طلوعی با بازخوانی تجربه گرانبهای دفاع مقدس افزود:
- توزیع نقشهای اجتماعی: در دوران جنگ، کمتر از ۱۰ درصد جامعه در خط مقدم مأموریت سخت و نظامی داشتند؛ اما موفقیت جبهه مدیون ۹۰ درصد مابقی جامعه بود که نقش اجتماعی خود را در پشت جبهه (پشتیبانی، انگیزهسازی، گرهگشایی مالی و تقویت روحیه) پیدا کرده بودند.
- نیاز به حرکت عمومی مردمی: برای دستیابی به افق تمدن نوین اسلامی و تحقق بیانیه گام دوم، نیازمند یک «حرکت عمومی مردمی» هستیم؛ حرکتی که در آن هر جوان و هر خانواده، نسبت و نقش خود را با رویدادهای کلان جامعه مشخص کند.
۵. امتداد هنر امام شهید در پیام آیتالله سید مجتبی خامنهای
این فعال اجتماعی در پایان به تبیین افقهای جدیدی که در اولین پیام آیتالله سید مجتبی خامنهای گشوده شده است، اشاره کرد و آن را مأموریتی جدی برای تشکلها و هستههای اجتماعی جوانان دانست:
- تضمین حضور مردم: هنر بزرگ امام شهید ما این بود که بسترهای لازم برای حضور و مشارکت واقعی مردم در اداره و پیشرفت کشور را تأمین میکردند.
- تکثر در نقشآفرینی اجتماعی: بر اساس این پیام، حضور مردم دیگر نباید صرفاً در قالب تجمعات و راهپیماییهای خیابانی خلاصه شود.
- میدانهای جدید پیشرو: وظیفه امروز ما، طراحی مدلهایی است که حضور مردم را در انواع نقشآفرینیهای اجتماعی، فرهنگی، تربیتی و حتی ساختارهای امنیتیِ مردمپایه محقق و جاری سازد.