برنامه تلویزیونی قرارگاه با حضور آرش مقدم، مسئول نهضت اجتماعی جوانان، برنامهای که با تمرکز بر نقشآفرینی مردم در شرایط جنگ، تلاش داشت نمونههایی از مشارکت اجتماعی در حوزه امداد، خدمترسانی و پشتیبانی مردمی را به تصویر بکشد.
در بخش آغازین برنامه، آرش مقدم از طراحی بخش تازهای با عنوان «نقش برجسته» سخن گفت؛ بخشی که با هدف نشان دادن نقشهای متنوع مردم در شرایط بحران شکل گرفته است. او تأکید کرد در جنگ و شرایط سخت، قهرمان تنها در خط مقدم تعریف نمیشود و هر فرد در جایگاه خود میتواند نقشی تعیینکننده داشته باشد؛ از دوخت لباس و پشتیبانی مردمی گرفته تا فعالیتهای علمی، خدمات اجتماعی و حضور در میدانهای عملیاتی. به گفته او، مجموعه این نقشها در کنار هم، تصویری از «نقش برجسته ملت ایران» در مواجهه با بحران را شکل میدهد.
در ادامه برنامه، موضوع گروههای امداد و نجات مردمی بهعنوان یکی از محورهای مهم مشارکت اجتماعی مطرح شد. مقدم در این بخش به چند الگوی عملی اشاره کرد؛ از جمله راهاندازی داروخانههای مردمی با محوریت داروسازان برای جمعآوری و ساماندهی داروهای قابل استفاده در خانهها، ایجاد کمپهای چادری برای اسکان اضطراری آسیبدیدگان، و همچنین تشکیل بیمارستانهای سیار با استفاده از تجهیزات پزشکی موجود در خانهها و مشارکت پزشکان و پرستاران داوطلب. او همچنین از امکان ایجاد پایگاههای خونگیری در مساجد و مدارس با هماهنگی مراکز درمانی سخن گفت؛ اقداماتی که میتواند بخشی از ظرفیت پدافند غیرعامل مردمی در بحران را فعال کند.
در بخش دیگری از برنامه، برای نشان دادن نمونههای عینی از این مشارکتها، ارتباطی تلفنی با یکی از فعالان اجتماعی در استان مرکزی برقرار شد. در این گفتوگو توضیح داده شد که با محوریت نیروهای مسجدی و فعالان محلی، تلاشهایی برای سازماندهی گروههای امداد و نجات مردمی آغاز شده و تاکنون چندین تیم آموزشدیده چندنفره برای حضور در شرایط اضطراری آماده شدهاند. به گفته این فعال میدانی، مهمترین دغدغه این است که برای هر فرد در جامعه نقشی متناسب با تواناییهایش تعریف شود تا مردم بتوانند در بحران سهمی واقعی در کمکرسانی داشته باشند.
در ادامه برنامه، نمونهای از فعالیتهای مردمی در بوشهر مطرح شد؛ جایی که گروههایی از مردم برای نظافت و پاکسازی مناطق آسیبدیده از حملات دشمن سازماندهی شدهاند. در این بخش تأکید شد که علاوه بر بازسازی فیزیکی، پاکسازی محیط و بازگرداندن نظم به فضا میتواند نقش مهمی در آرامسازی روحی و روانی جامعه داشته باشد. همچنین در گفتوگویی تلفنی با یکی از فعالان حوزه ساختوساز که با تیم خود برای آواربرداری وارد مناطق آسیبدیده شده بود، به اهمیت حضور تخصصهای غیرنظامی در کنار نیروهای رسمی امدادی اشاره شد. او تأکید کرد در شرایط بحران، هر فرد باید با توجه به تخصص خود وارد میدان شود.
در بخش پایانی برنامه، آرش مقدم جمعبندی بحث را از سطح الگوهای میدانی به یک پیام کلان برای مخاطبان برد. او تأکید کرد که مشارکت در سرنوشت کشور اگر فقط به حضور پای صندوقهای رأی و میدانهای نمادین محدود بماند، یک «سطح پایین» از مشارکت است و امروز زمان آن رسیده که مردم وارد مرحلهای بالاتر شوند؛ مرحلهای که از آن با عنوان «بیعت عملی» یاد کرد.
مقدم توضیح داد که بیعت عملی یعنی انسان برای پیشرفت کشور، کار واقعی و میدانی انجام دهد؛ از راهاندازی یک صندوق قرضالحسنه و کمک به نیازمندان تا هر نوع خدمت اجتماعی و کار خیر که به بهبود زندگی مردم و تقویت کشور کمک کند. او تأکید کرد هر کسی که در این سرزمین «کار خوب» میکند و باری را از دوش جامعه برمیدارد، در واقع دارد بهصورت عملی با مسیر پیشرفت کشور بیعت میکند.
برنامه قرارگاه در مجموع کوشید با ارائه این نمونهها نشان دهد که در شرایط جنگ، مشارکت سازمانیافته مردمی میتواند در کنار ساختارهای رسمی، نقش مهمی در امدادرسانی، پشتیبانی اجتماعی و حفظ آرامش جامعه ایفا کند.
