اختتامیه رویداد ملی «سید خدمت» صحنه روایت انسانهایی بود که سالهاست بیهیاهو، اما مؤثر، در دل جامعه مشغول حل مسئلهاند؛ فعالانی که به تعبیر آقای آرش مقدم، ترجیح دادهاند نور باشند، نه صدا.
آقای آرش مقدم با اشاره به «بیصدایی» بسیاری از اقدامات جهادی، این ویژگی را نشانهای از اخلاص و دوری از ریا دانست و گفت: فعالان اجتماعی، شمعها و امیدهایی هستند که در تاریکی، آرام و بیادعا حرکت میکنند و نور را به دل جامعه تزریق میکنند.
وی با بیان نمونههایی از فعالیتهای مردمی از جمله شکلگیری صدها صندوق قرضالحسنه و ایجاد اشتغال در شهرهای کوچک، تأکید کرد: همین حرکتهای کوچک اما مداوم، توانستهاند دهها میلیارد تومان سرمایه مردمی و صدها فرصت شغلی ایجاد کنند؛ بیآنکه رقابتهای قدرتطلبانه یا نزاعهای مدیریتی در آنها شکل بگیرد.
در ادامه، بر اهمیت حفظ امید اجتماعی و ادامه مسیر شهدا تأکید شد و فعالان اجتماعی بهعنوان ادامهدهندگان این مسیر معرفی شدند؛ کسانی که به گفته آقای آرش مقدم، در لحظاتی که شاید مورد اتهام یا بیمهری قرار میگیرند، در نگاه الهی و در پیشگاه شهدا مأجورند.
در ادامه، تعدادی از الگوهای برتر و اثرگذار معرفی میشوند.
- محمد صفری | کرمان
محمد صفری، فعال حوزه صندوقهای قرضالحسنه از دیار کرمان، روایت خود را از یک حرکت کاملاً مردمی آغاز کرد؛ حرکتی که از جمع چند جوان محلی شروع شد و امروز به صندوق قرضالحسنهای با ۱۲۰۰ عضو، ۱۷ سرگروه و دهها میلیون تومان وام مردمی رسیده است.
او از راهاندازی زیرساختهای حرفهای مانند نرمافزار حسابداری، سایت رسمی و حتی نیروگاه خورشیدی در مسجد محله گفت و تأکید کرد که جوان ایرانی، اگر اراده و راهنمای درست داشته باشد، میتواند هر کاری را به سرانجام برساند. صفری در پایان، آمادگی خود را برای ارائه مشاوره رایگان به صندوقهای قرضالحسنه سراسر کشور اعلام کرد.
- سعید یوسفی | اصفهان
سعید یوسفی، فعال اجتماعی اصفهانی، روایت خود را از دل رنج و تجربه زیسته آغاز کرد؛ از کودکیِ کار تا مواجهه مستقیم با درد مردم در محلهها. او تأکید کرد که مسیرش نه با پول، بلکه با «آدمها» جلو رفته است؛ با پیرمردها، جوانها و خانوادههایی که دغدغه محله و سرزمینشان را داشتند.
یوسفی باور دارد که پول، بدون حضور مردم، مسئلهای را حل نمیکند و آنچه گرهها را باز میکند، مشارکت واقعی انسانهاست. روایت او، تصویری شفاف از همان «قطرهای در دریا بودن» بود که آقای مقدم از آن سخن گفته بود.
- شهناز جهاندیده | هرمزگان
شهناز جهاندیده، بانوی فعال اجتماعی از استان هرمزگان، با دغدغهای قدیمی پا به میدان گذاشت: حذف فقر از روستای محل زندگیاش. او با برگزاری آموزشهای کاملاً رایگان، ابتدا خیاطی و سپس آرایشگری را به زنان آموزش داد و نهتنها مهارت، بلکه ابزار کار را نیز در اختیار هنرجویان قرار داد.
جهاندیده با آموزش بیش از ۲۰۰ نفر و کمک به دریافت مجوزهای رسمی، مسیر توانمندسازی پایدار را جایگزین کمکهای مقطعی کرد؛ الگویی روشن از اینکه چگونه آموزش، میتواند ریشه بسیاری از آسیبهای اجتماعی را بخشکاند.
- مهدی استوار | گیلان
مهدی استوار، کارآفرین حوزه زنبورداری از استان گیلان، فعالیت خود را با دو کندوی زنبور عسل آغاز کرد و امروز به مجموعهای با ۲۵۰ کندو رسیده است. او با تکیه بر تلاش شخصی و بدون استفاده از رانت یا تسهیلات دولتی، توانسته است یک زنجیره اقتصادی کامل در حوزه زنبورداری ایجاد کند.
در این مسیر، علاوه بر اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، با برگزاری دورههای آموزشی تخصصی زنبورداری، بیش از ۴۰۰ نفر را وارد این حوزه کرده و تولید محصولاتی مانند عسل، ژل رویال، گرده گل، برهموم و برنامهریزی برای استحصال زهر زنبور را توسعه داده است. او آمادگی خود را برای آموزش افتخاری علاقهمندان در سراسر کشور اعلام کرده و معتقد است اگر جوانان به میدان عمل بیایند، میتوان بخش مهمی از مشکل بیکاری را با ظرفیتهای مردمی حل کرد.
- کنشگر فرهنگی و محیطزیستی | قزوین
این الگو، روایت معلمی است که پس از ۳۰ سال مدیریت و تدریس، فعالیت اجتماعی خود را به حوزه محیطزیست و تربیت نسل آینده گسترش داد. از احیای ییلاقها و منابع طبیعی تا کاشت سالانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ نهال، این مسیر به مدارس کشیده شد تا کودکان و نوجوانان، خود به کنشگران محیطزیست تبدیل شوند.
او با برگزاری جلسات آموزشی برای معلمان و والدین، نشان داد که تغییر پایدار، بدون مشارکت خانواده و نظام آموزشی ممکن نیست. این روایت، نمونهای از پیوند آموزش، فرهنگ و مسئولیت اجتماعی است.
- فرزان کاشی | اصفهان
فرزان کاشی، مادری از استان اصفهان، روایت خود را از نقطهای آغاز کرد که زندگیاش دگرگون شد؛ تولد فرزندی با نیازهای خاص. او از تاریکی ترس و ناآگاهی عبور کرد و با مطالعه، تحقیق و تجربه، به این نتیجه رسید که شش سال ابتدایی زندگی، دورهای طلایی برای توانمندسازی کودکان سندرومدان و اوتیسم است.
ثمره این مسیر، تأسیس مؤسسه مردمنهاد «سایا» بود؛ نهادی که به خانوادهها کمک میکند بهجای ناامیدی، با آگاهی و امید از فرزندانشان حمایت کنند. برگزاری کلاسهای نوآورانه، از جمله ورزش باستانی برای کودکان با نیازهای خاص، این الگو را به تجربهای قابل تکثیر در سطح کشور تبدیل کرده است.
- امرالله امیری – فعال حوزه خدمات اجتماعی
امرالله امیری از سال ۱۳۹۷ و پس از مواجهه مستقیم با فقر در شهر محل زندگیاش، همراه با جمعی از دوستان تصمیم گرفت فعالیتهای اجتماعی خود را بهصورت مستمر و گروهی دنبال کند. این تجربه، نقطه آغاز شکلگیری یک حرکت جهادی سازمانیافته در پایگاه بسیج بود.
محور اصلی این الگو، خدمت پایدار به خانوادههای کمبضاعت با تکیه بر «همدلی مستمر» است؛ رویکردی که بهجای اقدامات مقطعی، بر ایجاد ظرفیت اجتماعی، کار تشکیلاتی و اثرگذاری در حد توان واقعی افراد تأکید دارد.
